Dejjem sostnejt it-tehi li r-raguni ghalfejn il-Maltin dejjem kienu daqstant entuhjasti dwar is-shubija ta’ Malta fl-Unjoni Ewropea (UE) kienet it-tama li dawk l-impenji mportanti fil-pajjih li l-politici Maltin ma kienux lesti li jiehdu bil-biha’ li jitilfu l-voti, kienet se tehodhom l-UE ghalina. Ehempju> il-kwistjonijiet ambjentali, jew inkella dawk marbuta mal-finanzi tal-pajjih. L-ahhar EuroBarometer mahrug mill-Kummissjoni Ewropea (KE) nistghu nghidu li jikkonferma din it-tehi, hekk kif il-figuri ta’ l-istharrig ta’ l-opinjoni pubblika juru li l-poplu Malti ghandu aktar fiducja fl-istituzzjonijet Ewropej milli f’dawk governattivi Maltin. Inkluhi l-partiti politici, li jgawdu biss 29% tal-fiducja tal-poplu taghna. Figuri li jghidu stejjer shah, b’mod specjali fuq it-tmexxija politika ta’ pajjihna tul l-ahhar snin.

Dwar dawn ix-xejriet ta’ l-ahhar EuroBarometer li kien ippubblikat kmieni dan ix-xahar, it-TORCA intervistat lil Robert Micallef, ekonomista, u mis-sena li ghaddiet l-editur nazzjonali tal-EuroBarometer. Robert Micallef huwa wiehed mill-ftit illi naf li kapaci jitkellem dwar l-UE b’mod fattwali u spassjonat - xi haga li kien kapaci jaghmel anke fix-xhur qliel ta’ kontroversji fl-2003, meta pajjihna ried jiehu d-decihjoni ahharija dwar jekk jissihibx jew le fl-ghaqda ewropea.

“Mill-istharrig jidher car illi l-poplu kellu hafna tamiet bis-shubija (fl-UE), imma l-fatt illi l-beneficcji tangibbli mhux qieghdin jidhru wassal biex jonqos l-appogg ghas-shubija - minn 55% fl-2003 ghal 40% llum,” jirrimarka Robert dwar il-mod li bih il-Maltin iharsu lejn l-UE. Imma jekk dak li bassru l-Maltin li se jigri fl-UE mhux qieghed jigri, ghalfejn il-Maltin ghadhom jippreferu l-istituzzjonijiet ewropej minn dawk Maltin? “Il-maggoranza tal-Maltin jaqblu ma’ l-idea ta’ ewropa maghquda. L-istituzzjonijiet ewropej xorta jidhru li huma kontabbli aktar minn dawk lokali.”

Imma, nharsu ftit lejn il-krihi ta’ fiducja fl-istituzzjonijiet lokali, inkluhi l-partiti politici. Kif jispjega Robert Micallef, mill-istharrig tal-EuroBarometer, il-fatt illi filwaqt li l-fiducja fil-partiti hija daqshekk baxxa, il-percentwal ta’ votanti li jmorru jivvotaw huwa daqstant gholi? “Ix-xetticihmu tal-poplu mill-partiti jista’ jkun gej minn hewg fatturi ewlenin - l-ewwelnett il-fatt illi tul l-ahhar 20 sena ftit li xejn kien hemm bidliet sinnifikattivi fl-ucuh tal-politici Maltin - ftit li xejn kien hemm tigdid - u dan iwassalna ghat-tieni raguni possibbli> il-politici m’ghadhomx jindirizzaw l-esigenzi tal-poplu. Mhumiex jinstabu soluzzjonijiet ghall-prijoritajiet tal-Maltin. Jehisti pessimihmu kbir. Wisq probabli li daqstant nies johorgu jivvotaw huwa minhabba t-thassib dwar is-sitwazzjoni tal-pajjih - imma m’hemmx rabta cara li tispjega dan il-fenomenu. Il-fiducja fil-partiti ilha fuq dawn il-livelli baxxi ta’ madwar 30% ghal dawn l-ahhar hames snin. Mhux li n-nies ma jarawx l-istituzzjonijiet Maltin u ewropej rilevanti - huma rilevanti ghalihom - imma ma jarawhomx jaghtu r-rihultati li l-poplu jixtieq minnhom u ghalhekk li m’ghandhomx fiducja fihom.” Tant, illi l-EuroBarometer juri tnaqqis drastiku tal-fiducja tan-nies fil-gvern u anke fil-parlament.

Imma x’inhuma l-prijoritajiet ghall-poplu Malti? Skond il-EuroBarometer dawn huma, rispettivament> il-qaghda ekonomika tal-pajjih< ix-xoghol< l-gholi tal-hajja< l-ambjent< il-pensjonijiet< u l-immigrazzjoni llegali. X’juri dan? Il-Maltin huma aktar pessimisti dwar is-sitwazzjoni nazzjonali milli dwar il-hajja personali taghhom, madankollu, jidher car illi dan it-thassib gej mill-fatt li dawn il-problemi nazzjonali ghandhom impatt kbir anke fuq il-livell ta’ l-ghixien ta’ l-individwu. Pessimihmu li skond Robert Micallef mistenni li jihdied> “specjalment fil-gejjieni qrib, meta l-gvern se jkollu jdahhal riformi fiskali iebsa biex ikun jista’ jissieheb fil-Euro sa sentejn ohra. B’mod generali l-Maltin jappoggjaw l-idea ta’ munita unika, imma fl-ahhar mill-ahhar se jkun hemm rehistenza ghar-rifromi biex Malta tkun tista’ taddotta din il-munita.”

Xejra ohra li tohrog minn dan l-istharrig hija dwar il-qasma li tehisti bejn l-istituzzjonijiet, kemm Maltin u kemm dawk ewropej, u c-cittadini. “Din gejja min-nuqqas ta’ komunikazzjoni tajba, jew rilevanti. Il-KE hejjiet strategija ta’ komunikazzjoni biex din il-qasma tonqos. Hija wahda mill-prijoritajiet tal-KE ghas-snin li gejjin, biex turi r-rilevanza taghha lill-popli Ewropej.” Robert Micallef isostni li x-xejriet ewlenin ta’ pajjihna huma simili ghal dawk ewropej. Madankollu, interessanti wiehed jara kif il-EuroBarometer kien irrapurtat f’Malta> “Il-EuroBarometer inghata hafna attenzjoni mill-medja lokali. Interessanti li wiehed jara l-agenda tal-partiti politici fir-rappurtagg tieghu. Il-medja nazzjonalista tat l-aktar importanza ghall-fatt li l-Maltin hiedu fl-appogg ghall-Euro, kif ukoll li l-maggoranza tal-Maltin jemmnu li t-Turkija hija geografikament parti mill-Ewropa. Il-medja laburista, min-naha l-ohra, tat importanza lill-fatt li 77% tal-Maltin huma pessimisti dwar l-andament ekonomiku ta’ pajjihna, kif ukoll li fi hmien sena u nofs l-appogg ghall-gvern naqas bi 17%. Interessanti li l-ebda partit politiku ma ffoka fuq il-fatt li naqas l-appogg ghas-shubija fl-UE. Kienet biss il-medja indipendenti li tat l-aktar importanza ghall-fatt li sena u nofs wara s-shubija ta’ Malta fl-UE, l-appogg ghas-shubija naqas bi 15% ghal 40% biss mill-popolazzjoni.”

Il-kordinazzjoni ta’ l-EuroBarometer issir fi Brussell mill-KE, u r-rihultati tieghu jintuhaw minn din l-istituzzjoni fit-tfassil tal-politika ewropea. B’differenza mill-Eurostat, li huwa stharrig mibni fuq ic-cifri mghoddija mill-gvern permezz ta’ l-ufficcji nazzjonali ta’ l-istatistika, il-EuroBarometer huwa stharrig ta’ opinjoni pubblika indipendenti. Generalment is-“sample” ta’ dawk intervistati jkun ta’ elf persuna, b’eccezzjoni ghal Malta, Cipru u l-Lussemburgu, li peress li huma pajjihi hghar ghandhom “sample” ta’ 500. “L-intervisti jsiru wicc imb’wicc u permezz ta’ kwestjonarji, u x-xejriet li johorgu huma dejjem konsistenti u ta’ min joqghod fuqhom,” isostni Robert Micallef. L-informazzjoni tingabar mill-kumpanija MISCO, u mbghad l-ufficcju ta’ l-EuroBarometer f’Malta jipprocessa u jahdem din l-informazzjoni biex jipproduci rapport dettaljat ta’ madwar tmenin pagna. Il-EuroBarometer johrog hewg tipi ta’ rapporti - dawk standard, li jigi ppubblikat kull sitt xhur, u dawk tematici, li jsiru u jinhargu kull meta jkun hemm xi kwistjoni dwar xi qasam partikolari bhalma huma l-ambjent, ix-xoghol, ecc.

aleks.farrugia@journalist.com